Hulpmiddel bij zelfkatheterisatie

Bright Mirror

Er zijn helaas veel vrouwen die om allerlei redenen niet zelfstandig hun blaas kunnen legen. Dit kan ontstaan zijn door neurologische aandoeningen, zoals multipele sclerose (MS) of letsel van het ruggenmerg. Het kan helaas ook optreden na een zeer langdurige bevalling of als de blaas, door welke oorzaak ook, veel te vol is geraakt (urineretentie). Bij sommige patiënten is het helaas nodig een blaaskatheter in te brengen, die continu aanwezig blijft. Dit gaat gepaard met zeer veel ongemak en complicaties zoals infecties. Bij andere patiënten kan het probleem opgelost worden doordat zij zichzelf meerdere keren per dag kortdurend katheteriseren en aldus hun blaas legen (zelf-katheterisatie). Deze methode is veel minder belastend en heeft minder complicaties. Om zelf-katheterisatie zo makkelijk mogelijk te maken, ontwikkelde MMID op initiatief van Martin Bucx, anesthesist bij het Radboudumc, een hulpmiddel dat veel effectiever is dan wat hiervoor nu verkrijgbaar is. Hierdoor komen meer vrouwen in aanmerking voor zelf-katheterisatie. Ook biedt het vrouwen de mogelijkheid om zichzelf buitenshuis, bijvoorbeeld op een publiek toilet, te katheteriseren. Het hulpmiddel zorgt er hierdoor voor dat deze gebruikers zelfstandig blijven en zo min mogelijk beperkt worden in hun sociale activiteiten.

Foto: Marlou Pulles

Spiegeltje van de HEMA

Zelf-katheterisatie is niet altijd eenvoudig; het vereist een goed zicht op de blaasopening en bovendien handigheid. Vooral voor vrouwen met slechte ogen, vrouwen met een beperkte handfunctie of oudere vrouwen, kan dit problemen opleveren. Dat ondervond anesthesist Martin Bucx van het Radboudumc toen zijn moeder na een ingreep voor de rest van haar leven aangewezen was op zelf-katheterisatie. “Het probleem was vooral dat mijn moeder niet goed kon zien waar ze mee bezig was. Ik heb overal gezocht naar een goed hulpmiddel maar dat bleek helaas nog niet te bestaan”. Hij realiseerde zich dat het ideale hulpmiddel een spiegeltje moet bevatten dat op de bril van een gewoon toilet geplaatst moest kunnen worden en dat bovendien een lampje bevatte om goed te kunnen zien wat je doet. Zo heeft de vrouw een stabiel en goed beeld, terwijl zij beide handen vrij heeft om de katheter in te brengen. Met een scheerspiegeltje en fietslampje van de HEMA en wat materiaal van een bouwmarkt maakte hij toe zelf een prototype dat even simpel als effectief bleek. “Toen ik in contact kwam met MMID, hebben we dit idee samen verder uitwerkt. Het heeft even geduurd, maar nu is er eindelijk een product op de markt waarmee mensen zoals mijn moeder geholpen zijn.”

Altijd en overal te gebruiken

Tijs Driessen, Producibility Designer bij MMID, was nauw betrokken bij de ontwikkeling van Bright Mirror. “We hebben het idee van Martin Bucx vertaald naar een simpel en gebruikersvriendelijk product. De gebruiker kan het product eenvoudig via een beugel aan de wc-bril haken. Als het openklapt wordt, gaat het lampje branden, waardoor je beter zicht hebt op wat je doet. Na gebruik kan je het product onder de kraan reinigen, want het is spatwaterdicht. Het apparaat heeft een Micro USB-poort waarmee je het gemakkelijk kunt opladen. We hebben bewust gekozen voor een Li-ion accu. Met gewone alkaline batterijen die langzaam zwakker worden, zit je altijd met de vraag wanneer je de batterijen zult vervangen, omdat je geen halflege batterijen wilt weggooien, maar je wilt wel voldoende lichtsterkte. Batterijen willen na vallen of stoten door verlies van elektrisch contact, problemen opleveren, denk maar eens aan de afstandsbediening van je TV. Dat wil je als gebruiker natuurlijk niet. Zeker niet als je een schroevendraaier nodig zou hebben om het klepje open te krijgen. En thuis is dat misschien nog wel te doen, maar op een openbaar toilet is dat toch echt vervelend. De oplaadbare accu zit vast gesoldeerd en zal daardoor geen contact verliezen door een val of stoot. Een opgeladen Bright gaat 1 a 2 weken mee en kan eenvoudig opgeladen worden in het stopcontact wanneer het de gebruiker uitkomt. Dit soort bewuste keuzes maken het tot een zeer gebruikersvriendelijk product.”

Gebruiker centraal

Caspar Steenhuijsen, directeur en eigenaar van MMID, was de interne opdrachtgever: “Tijdens het ontwikkelproces stond het gebruikersgemak centraal. Alle ontwerpkeuzes zijn volledig op de gebruiker afgestemd. We hebben dan ook ontzettend veel gebruikerstesten uitgevoerd bij patiënten in het Radboudumc. Hiervoor hebben we zelfs twee afstudeerders uit Zweden ingezet. Dit leverde veel nieuwe inzichten op. Het eerste prototype dat we getest hebben bleek veel te complex. We hebben het ontwerp daarom sterk vereenvoudigd. Daarnaast hebben we ervoor gezorgd dat het product een frisse en moderne look & feel heeft en geen stigmatiserende uitstraling.”

Uitdagingen

Naast effectiviteit vormden waterdichtheid en hygiëne andere belangrijke technische uitdagingen. Het product bevat immers elektronica die de verlichting aanstuurt, en het product moet makkelijk gereinigd kunnen worden. Tijs: “We hebben het ontwerp opgedeeld in drie elementen, namelijk het deel met de spiegel en de elektronica, een beugel waarmee het product bevestigd wordt op de wc-bril en een flexibele, waterdichte afsluiting voor de USB-poort. Alles wordt eenvoudig in elkaar geklikt, er zijn geen schroeven nodig. De spiegel wordt met waterdichte tape vastgelijmd in de behuizing. Zo is het product niet alleen eenvoudig in gebruik, maar ook nog eens heel snel te assembleren. We hebben in dit project echt aan alle stakeholders gedacht.”

Pilot serie

Vorige week zijn de eerste producten uitgeleverd aan Astellas, een vooruitstrevend bedrijf dat wereldwijd innovatieve farmaceutische producten introduceert. Tijs: “Ik vind het bijzonder dat MMID dit project zonder enig winstoogmerk is aangegaan. Waarschijnlijk duurt het jaren voordat we onze investering eruit hebben. We hebben dit echt gedaan om mensen zoals de moeder van Martin verder te helpen.
We hebben het product tijdens een van de vele gebruikersonderzoeken ook voorgelegd aan een meisje van 16 jaar. Het was haar tot dan toe met de verkrijgbare hulpmiddelen niet gelukt zichzelf succesvol te katheteriseren. Met ons product lukte dit echter direct en ze was hierdoor zo blij dat ze het na de testen niet meer terug wilde geven. Wat een fantastische manier om zeker te weten dat je een goed product hebt gemaakt! Zij heeft van ons dan ook het eerste product mogen ontvangen. Dat is voor mij precies waar MMID voor staat: achieving value together”.

Op www.bright-mirror.nl vindt u meer informatie over het product. Wil u meer informatie over de ontwikkeling van Bright? Neem dan contact met ons op.